Andijon qirgʻizlari — Andijon viloyatidagi etnik guruh. Qirgʻizlarning Oʻzbekiston hududidagi eng yirik subetnosi. Viloyatning sharqiy tumanlari aholisi (210 mi

Andijon qirgʻizlari; Анжиян кыргыздары, Себей кыргыздары
	[[Fayl: Qo'rg'ontepa tumani Chiroqtamga qishlog'i 1930 yil\|300px]]
Umumiy aholi soni
	400 mingdan 550 mingacha
Katta aholiga ega mintaqalar
Tillar
	Qirgʻiz tili andijon qirgʻiz shevasi, Sharqiy sheva, G'arbiy sheva ;
Dinlar
	Islom, Sunniy
Qarindosh etnik guruhlar
	Qirgʻizlar, Qozoqlar, Qoraqalpoglar,No'gaylar

Andijon qirgʻizlari Pekinda 1761-yil

Andijon qirgʻizlari — Andijon viloyatidagi etnik guruh. Qirgʻizlarning Oʻzbekiston hududidagi eng yirik subetnosi. Viloyatning sharqiy tumanlari aholisi (210 ming kishi rasmiy), 400 ming kishi (norasmiy). Qoʻrgʻontepa, Jalaquduq, Xo'jaobod, Marhamat, Buloqboshi va Asaka tumanlarida yashashadi. Qirgʻiz tilida soʻzlashadi.

Andijonda qirgʻiz millatining shakllanishi

Qo'qon xonligi davrida Fargʻona vodiyisida Qirgʻizlar 3 guruhga bo'lingan.

Oloy qirgʻizlari (Алай кыргыздары)
Aqsi qirgʻizlari (Аксы кыргыздары)
Andijon qirgʻizlari (Анжиян кыргыздары, Булгачы кыргыздары, Себей кыргыздары).

Markaziy Osiyo xalqlarining XIX asr 2-yarmi — XX asr boshlaridagi tarixiy taqdiri va taraqqiyot bosqichlari chor Rossiyasining mustamlakachiligi davri bilan bogʻliq.

Tarixchi M.Vaxobovning taʼkidlashicha, Andijon Qirgʻizlari millat sifatida 19-asr oxiri - 20-asr boshlarida, yaʻni kapitalistik munosabatlarning mintaqaga kirib borishi bilan shakllana boshlagan.

Qoʻrgʻontepa tumani

Qoʻrgʻontepa tumanida O'zbekiston Respublikasida eng ko'p qirgʻizlar istiqomad qiladi. Tumanda 175 ming (norasmiy), 150ming (rasmiy) istiqomad qiladi. Dardoq, Azad,Bo'riliq, Manas (muqur), Ashqaltepa, Madaniyat, Chimyon, Eshonobod, Sutqon, Oltinsoy, Namuna, Tashloq, Dardoqtepa, Boshtut, Yortibosh, Dehqonchek, Chiroqtamga, Qizil bayroq, Beshqaltaq, Bo'ston, Ishtimayat va Savayning barcha hududlarida yashab kelmoqdalar. Tumanda 8ta qirgʻiz maktab va Respublikasida yagona litsey faoliyat koʻrsatadi. Tumanda qirgʻizlar urf odatlarni juda yaxshi saqlanib qolgan. To'y va marosimlarda milliy qalpog' va kiyimlarini qiyishadi. Sunnat to'ylarda qo'noq (Конок) boqishadi. O'limlarda esa pul mablag'lari to'plashadi.

Milliy bayroq

Bayroq rasmiy hisoblanmaydi ushbu Bayroq etnik bayroq hisoblanadi. Ushbu bayroq Andijon qirgʻizlarining bayrog'i hisoblanadi.

Qizil rang tomirimizdagi qon,Yarim oy Andijon qirgʻizlari musulmon ekanligini bildiradi. Uch yulduz esa Ichkilik, O'ng qanot, So'l qanot tarmoqlari hisoblanadi. Oq rang esa Ena suti Ena tili hisoblanadi.

Xonobod shahri

Xonobod shahrining Xidirsha, Qorabogish va Pozilmon qishlogʻida joylashgan. 2 ta Qirgʻiz tilida o'rta taʼlim maktabi bor.

Jalaquduq tumani

Xo'jaobod tumani

Asosan Orday, Qorabuloq, Uchkoʻcha, Mustahkam hududlarida yashashadi

Marhamat tumani

Shahrixon tumani

Shahrixon tumanida Bo'ston, Xidirsha, Quruqsoy, Nayman, Toyit, Qalmoq va Qo'rg'oncha qishlog'idagi tub aholi qirgʻizlar hisoblanadi.

Bo'ston qishlog'ida Bo'ston urugi,
Naymanda Nayman va Munduz urugi,
Xidirshada Xidirsha, Qesaq va Qipchoq urugi,
Qalmoq qishlog'ida Teyit urugi,
Toyit va Qo'rg'oncha qishlog'ida Teyit urugilar istiqomad qiladi.

Shahrixon tumani Qirgʻiz maktab yo'q shuning uchun yoshlar o'zbek tilida muloqot qilishadi. Oqsoqollar esa Qirgʻiz tilini bemalol muloqot qilishadi. To'y va marosimlar O'zbeklashib ketgan. Sunnat to'ylar bir oz saqlanib qolgan.

Asaka tumani

Buloqboshi tumani

Asosan Sharq Yulduz, Novvoq, Paxtaobod, Bo’ston va boshqa joylarda yashaydi.