Rossiyada futbol

Rossiyada futboli eng mashhur sport turlaridan biridir.

Rossiya Federatsiyasi Markaziy bankining tangasi

Tarixi

Rossiya imperiyasida birinchi futbol jamoalari 1870-yillarning oxirida paydo boʻlgan, ammo ular Rossiyada yashovchi chet elliklar (ingliz, shotland, nemis) dan iborat edi. Tez orada Rossiya jamoalari paydo boʻla boshladi .

1897-yil 24-oktyabrda Rossiya imperiyasida birinchi rasmiy oʻyin boʻlib oʻtdi. Uchrashuv Sankt-Peterburgda " Sport " va „Vasileostrovskiy futbolchilar jamiyati“ jamoalari oʻrtasida boʻlib oʻtdi. Ikkinchi jamoa esa 6:0 hisobida g‘alabani nishonladi.

„Birinchi professional futbol klubi“ unvoni uchun bir nechta jamoalar kurash olib boradi. Ular orasida 1904-yilda tashkil etilgan „Kolomyagi“ FK va 1909 yilda tashkil etilgan Orexovo-Zuyevoning „Znamya Truda“ klublari bor.

Rossiyadagi birinchi professional futbol klublaridan biri Moskva viloyati Kolomna shahridan 1906-yilda aka-uka Struve mashinasozlik zavodida (hozirgi Kolomzavod) tashkil topgan „Kolomna“ jamoasi boʻlib, birinchi futbol jamoasi boʻlgan. Shaharda — „KGO“ (Kolomna gimnastika jamiyati) tashkil etildi.1907-yilda KGO oʻzining birinchi xalqaro oʻyinini Britaniya Atletika Ittifoqi futbolchilari bilan oʻtkazdi, bu uchrashuv 3:1 hisobida Kolomna foydasiga boʻldi. Hozirda „Kolomna“ futbol klubi ikkinchi divizion, „Gʻarbiy“ zonasida oʻynaydi.

 

„Unitas“ futbol klubi (Sankt-Peterburg) jamoasi Moskvadagi Zamoskvoretskiy sport klubi jamoasi bilan Bolshaya Kaluzhskaya koʻchasidagi ZKS maydonida oʻyin oldidan, 1913-yil 6-may.

Koʻpgina ishlab chiqaruvchilar sportni rivojlantirishga sarmoya kirita boshladilar va buni oʻz ishchilarini mastlikdan chalgʻitish usuli deb bildilar. Ularning yordami bilan „Orexovo-Zuevskaya ligasi“ futboli paydo boʻldi,Rossiyada eng koʻp boʻldi: unga Moskva viloyatining turli tumanlaridan 29 ta jamoa kirdi.Orexovo-Zuevo shahridagi zavod muhandislaridan futbol jamoasi tashkil etildi . „Morozovtsy“ futbol jamoasining tashkil topgan sanasi 1910-yil Keyinchalik Fulda kubogi qoʻlga kiritildi. Ayni paytda Morozovtsi professional futbol klubi sifatida mavjud emas.

1912-yilda Rossiya imperiyasida birinchi futbol chempionati oʻtkazildi.

 

P. E. Shcherbovning karikaturasi, 1914 yil

Rivojlanishning boshida eng ommaviy futbol „yovvoyi“edi. Futbol oʻynash ishqibozlari, futbol maydonlari yoʻqligi sababli, shaharlar chetidagi choʻl va maysazorlar bilan kifoyalanishlari kerak edi. Darvozalar har qanday narsadan qurilgan — toshlar, qalpoqlar, kurtkalar. Ular hamma narsada oʻynashdi: etikda, etikda va hatto yalangoyoq. Xodinkada bunday „yovvoyi“ jamoalar koʻp edi. Rogojskaya posti „yovvoyi“ tarixida muhim oʻrin tutadi. Ishchi chekkada Rogojskiy sport toʻgaragi paydo boʻldi — RKS.

1912-yilda Butunrossiya futbol ittifoqi tuzildi (Robert Fulda tashabbuskorlardan biri,1914-1915 yillarda uning raisi edi). Oʻsha yili Rossiya imperiyasi terma jamoasi birinchi marta oʻsha paytdagi eng yirik futbol turniriga: Shvetsiyadagi Olimpiya oʻyinlariga kirdi. U yerda u 30 iyun kuni Finlandiya tarixidagi birinchi oʻyinida 1:2 va Germaniya terma jamoasiga 0:16 hisobida yutqazib, 4-oʻrinni egalladi.

Chempionat tarkibi

Chempionatning dastlabki uchta darajasi professional,4-bosqichi yarim professional, qolganlari havaskorlardir.

Daraja		Liga/boʻlimlar
bitta		Rossiya Premer-ligasi 16 ta klub
2		Milliy futbol ligasi FNL Birinchi divizioni 20 ta klub
3		Milliy futbol ligasi FNL Ikkinchi divizioni
		1-guruh 17 ta klub				2-guruh 21 ta klub				3-guruh 22 ta klub				4-guruh 15 ta klub
toʻrtta		III boʻlim
		Shimoli gʻarbiy		Oltin uzuk		Moskva (A guruhi)		Moskva viloyati (A guruhi)		janubiy		SFF „Markaz“		Ural va Gʻarbiy Sibir		Volga viloyati		uzoq Sharq		Sibir (Oliy liga)
5						Moskva (B guruhi)		Moskva viloyati (B guruhi)												Sibir (birinchi liga)
6-8		IV divizion
		"Shimoliy-Gʻarbiy"		MFF Oltin uzuk						SFF SFD		SFF „Markaz“		SFF Ural va Gʻarbiy Sibir		MFS „Privoljye“		DFS		SFF Sibir