FC Barcelona

Futbol Club Barcelona (kataloncha talaffuzi: [fudˈbɔl ˈklub bəɾsəˈlonə]), odatda FC Barcelona deb ataladi va xalq orasida qisqacha Barça ([ˈbaɾsə]) nomi bilan tanilgan, Ispaniyaning Kataloniya hududidagi Barselona shahrida joylashgan professional futbol klubi bo‘lib, Ispaniya futbolining eng oliy ligasi La Ligada ishtirok etadi.

Barcelona

Toʻliq nomi	Futbol Club Barcelona
Laqabi	Barça or Blaugrana (team) Culers or Barcelonistes (supporters) Blaugranes or Azulgranas (supporters)
Asos solingan	29-noyabr, 1899-yil (126 yil avval) (1899-11-29) as Foot-Ball Club Barcelona
Stadioni	Estadi Olímpic Lluís Companys
Sigʻimi	54,367
President	Joan Laporta
Head coach	Hansi Flick
Liga	La Liga
Oʻrni	La Liga, 2nd of 20
Vebsayti	Klub sayti
Asosiy libosi Ikkinchi libosi Uchinchi libosi
Amaldagi mavsum

Klub 1899-yilda Joan Gamper boshchiligida, bir guruh shveytsariyalik, kataloniyalik, nemis va ingliz futbolchilari tomonidan tashkil etilgan va u Katalon madaniyati hamda katalonchilik ramziga aylangan, shuning uchun shior sifatida „Més que un club“ („Klubdanda ortiq“) ishlatiladi. Ko‘plab boshqa futbol klublaridan farqli o‘laroq, Barcelona muxlislar tomonidan egalik qilinadi va boshqariladi. Klub jahon bo‘yicha eng qimmat uchinchi futbol klubi bo‘lib, uning qiymati 5,6 milliard dollarni tashkil etadi va daromad bo‘yicha dunyodagi to‘rtinchi futbol klubdir, yillik aylanmasi esa 800,1 million yevroni tashkil etadi. Barcelonaning rasmiy madhiyasi — Jaume Picas va Josep Maria Espinàs tomonidan yozilgan „Cant del Barça“dir. Barcelona an’anaviy ravishda ko‘k va anorrang chiziqli liboslarda o‘ynaydi, shuning uchun unga Blaugrana laqabi berilgan.

Barcelona dunyodagi eng ko‘p mukofotga sazovor bo‘lgan klublardan biridir. Ichki futbolda Barcelona jami 80 ta sovrin qo‘lga kiritgan: 28 ta La Liga, 32 ta Copa del Rey, 2 ta Copa de la Liga, 15 ta Ispaniya Superkubogi va 3 ta Copa Eva Duarte; roʻyxat so‘ngidan to‘rtta musobaqa sovrinlari soni boʻyicha rekord egasi hisoblanadi. Xalqaro klublar futbolida Barça jami 22 ta Yevropa va jahon sovrinlariga ega: 5 ta Chempionlar ligasi, 4 ta Kubok egalari kubogi (rekord), 3 ta Yarmarka kubogi (rekord), 5 ta UEFA Superkubogi, ikkita Lotin kubogi (Real Madrid va Milan bilan birga rekord) va 3 ta klublar oʻrtasidagi Jahon chempionligi. Barcelona 1997, 2009, 2011, 2012 va 2015-yillarda Xalqaro futbol tarixi va statistikasi federatsiyasi (IFFHS) tomonidan tuzilgan jahon klublari reytingida birinchi o‘rinni egallagan hamda 2025-yil oktabr holatiga ko‘ra UEFA klublar reytingida to‘qqizinchi o‘rinda turadi. Klubning Real Madrid bilan uzoq yillik raqobati mavjud bo‘lib, ikki jamoa o‘rtasidagi uchrashuvlar El Clásico nomi bilan tanilgan.

Barcelona dunyodagi eng keng qo‘llab-quvvatlanadigan jamoalardan biri bo‘lib, sport klublari orasida eng katta ijtimoiy tarmoq kuzatuvchilariga ega jamoalardan biridir. Barcelona futbolchilari jami 12 ta Ballon d’Or mukofotini (rekord) qo‘lga kiritgan. Shuningdek, klub futbolchilari 6 ta FIFA tomonidan Yilning eng yaxshi futbolchisi mukofotini (rekord) qo‘lga kiritgan bo‘lib, bu mukofotlarni Romário, Ronaldo, Rivaldo, Ronaldinho va Lionel Messi kabi futbolchilar qo‘lga kiritgan. 2010-yilda klubning yoshlar akademiyasi bitiruvchilari — Lionel Messi, Andrés Iniesta va Xavi, Ballon d’Or reytingida dunyoning eng yaxshi uch nafar futbolchisi sifatida tanlangan. Bu bir futbol akademiyasidan chiqqan futbolchilar orasida ilgari kuzatilmagan holat edi. Shuningdek, klub futbolchilari rekord darajadagi — sakkizta Yevropa oltin butsisini mukofotini qo‘lga kiritgan.

Barcelona, 1929-yilda tashkil etilgan Primera División (Ispaniya oliy divizioni)ning asoschilaridan biri boʻlib, Athletic Bilbao va Real Madrid bilan bir qatorda, oʻshandan beri hech qachon eng yuqori diviziondan tushirilmagan. 2009-yilda Barcelona La Liga, Copa del Rey va UEFA Chempionlar ligasini qo‘lga kiritib, Yevropa treblini (bir mavsumda uchta yirik musobaqada g‘oliblik) qo‘lga kiritgan birinchi ispan klubi bo‘ldi. Shuningdek, oʻsha yili Ispaniya Superkubogi, UEFA Superkubogi va klublar oʻrtasidagi Jahon chempionatida ham g‘alaba qozonib, bir yilda olti sovrin yutgan Yevropadagi birinchi futbol klubi boʻldi. 2011-yilda klub yana Yevropa chempioni aylandi va beshta sovrinni qo‘lga kiritdi. Pep Guardiola boshchiligida to‘rt yil ichida jami o‘n to‘rtta sovrin yutgan bu Barcelona jamoasi ayrim mutaxassislar tomonidan futbol tarixidagi eng kuchli jamoalardan biri sifatida baholanadi. 2015-yilda Luis Enrique boshchiligida beshinchi UEFA Chempionlar ligasi g‘alabasini qo‘lga kiritgan Barcelona, Yevropa futboli tarixida ikki marta kontinental treblga erishgan birinchi klubga aylandiManba xatosi: Closing missing for tag..

1917-yilda „Barsa“ ning murabbiyi 1912-1916-yillarda jamoaning sobiq oʻyinchisi, 1924-yilgacha jamoani boshqargan ingliz Jek Grinvell boʻldi. Ushbu choralar klubdagi vaziyatni yaxshilashga yordam berdi. Natijada, Gamper prezidentligi davrida " Barselona „oʻn bir Kataloniya chempionati, olti Ispaniya Kubogi va toʻrtta Pireney Kubogini qoʻlga kiritdi, bu klubning birinchi“ oltin davri " edi. Alkantaradan tashqari, prezident Gamper va murabbiy Grinvell boshchiligidagi „Barsa“ ning oʻsha paytdagi tarkibiga Emilio Sagi Linyan. (aka Sagi-Barba), Xosep Samityer, Feliks Sesumaga, Frants Platko va darvozabon Rikardo Samora. Samora bir necha yil „Barsa“ da oʻynaganidan soʻng "Espanyol"ga oʻtdi.

Rivera, Respublika, klub hayotidagi fuqarolar urushi (1923-1939)

1920-yillarda klub uchun shonli boʻlgan „Barselona“ sport boʻlmagan siyosiy mojarolardan azob chekishni boshladi, bu klub tarixining oʻn yildan ortiq vaqtini belgilaydi.

1925-yil 14-iyun kuni "Katalon Orfeoni" xorini sharaflash uchun oʻyin paytida olomon Primo De Rivera diktaturasi ostida bekor qilingan Ispaniya Qirolligining rasmiy madhiyasi boʻlgan Qirollik marshini kuylashdi. Qasos sifatida „Barselona“ stadioni hukumat tomonidan olti oyga yopildi (keyin muddat uchtaga qisqartirildi), Gamper esa klub prezidenti lavozimidan voz kechishga majbur boʻldi. Klub asoschisi 1930-yil 30-iyulda shaxsiy va pul muammolaridan kelib chiqqan depressiya davrida oʻz joniga qasd qildi.

Garchi jamoada Xosep Eskola kabi koʻplab yaxshi futbolchilar boʻlsa-da, klub muvaffaqiyatsizlik davriga kirdi, chunki mamlakatdagi siyosiy mojarolar sportni jamiyat oldida ikkinchi oʻringa olib chiqdi. „Barsa“ bir vaqtning oʻzida uchta frontda inqirozga duch keldi: moliyaviy, ijtimoiy (klub aʼzolari soni doimiy ravishda kamayib borardi) va sport (garchi jamoa Kataloniya birinchiligini doimiy ravishda qoʻlga kiritgan boʻlsa ham).(1930, 1931, 1932, 1934, 1936, 1938), ammo oʻrta er dengizi ligasidagi gʻalabadan tashqari, butun Ispaniya darajasidagi muvaffaqiyat ulardan qochib qutuldi. 1937-yilda, ammo bu urush davri edi, ammo uning barcha xususiyatlari bilan).

1936-yil 6-avgustda Fransisko Franko armiyasi askarlari gvadarrama yaqinidagi klub prezidenti Xosep Sunolni hibsga olib, oʻldirishdi. 1937-yilning yozida bosh murabbiy Patrik OʻKonnell boshchiligidagi jamoa Amerika Qoʻshma Shtatlari va Meksika boʻylab sayohatga chiqdi, u yerda ular ikkinchi Ispaniya Respublikasining elchisi hisoblangan. Bu vaqtda Ispaniyaning oʻzida fuqarolar urushi qizgʻin davom etdi. Ushbu sayohat klubning moliyaviy ahvolini yaxshiladi, ammo undan keyin jamoaning yarmidan koʻpi Meksika va Fransiyadan boshpana izlab, urush oʻqlari bilan oʻralgan Ispaniyaga qaytmadi.

1938-yil 16-martda Franko kuchlari aviatsiyasi „Barsa“ ijtimoiy klubiga bomba tashlab, katta zarar yetkazdi. Bir necha oy oʻtgach, Barselona shahri frankistlar tomonidan ishgʻol qilindi va klub „intizomsiz“ katalon millatchilarining ramzi sifatida bir qator jiddiy muammolarga duch keldi. Oʻsha vaqtga kelib klub aʼzolari soni 3486 kishiga kamaydi.

Jamoa sport kiyimlarining brendlari

• 1899-1992 yoʻq (nomaʼlum)
• 1992-1998 Meyba
• 1998-2006 Kappa
• 2006-xxxx Nike

Barcelonaning bosh homiylari

2006-yilgacha Barcelona oʻz sport kiyimlarida bosh homiy logotipini taqdim etmas edi, biroq 2006-yildan jamoa futbolkalarida UNICEF Tashkiloti logotipi taqdim etildi. Shundan keyin homiylar qatoriga Qatar Foundation, Qatar Airways va Rakuten kompaniyalari logotipi ham taqdim etildi.

• Barcelonaning sport kiyimlarida logotipi aks ettirilgan homiylar
• 2006-2011 Andoza:Country data UNICEF UNICEF
• 2011-2013 Qatar Foundation
• 2013-2017 Qatar Airways
• 2017-xxx 🇯🇵 Japan Rakuten
• Barcelonaning boshqa rasmiy homiylari
• Qatar Foundation – Qatar Fondi
• Audi. AG – Olmon avtomobilsozlik kompaniyasi
• Turkish Airlines – Turkiya Havo Yoʻllari Milliy Aviakompaniyasi
• Herbalife – AQSH Kompaniyas
• Nike – AQSHning Sport kiyimlari va anjomlari ishlab chiqaruvchi kompaniyasi.
• Estrella Damm – Ispaniya pivo tayyorlash kompaniyasi
• La Caixa – Ispaniya Moliya guruhi
• / – TV3/Televisio de Catalunya – Ispaniya va Kataloniya televizion kompaniyasi

Jamoa tarkibi (2024-25 mavsum)

Darvozabonlar

•   Mark-André TER ŞTEGEN
•   Inaki Pena
•   Wojciech Szczęsny

Himoyachilar

•Gerard Martin

•  Alexandro Balde
•   Ronald Arauxo
•   Jyul Kounde
•   Pau Cubarsi
•   Inigo Martinez
•  Andres Kristensen
•   Hektor Ford

Yarimhimoyachilar

•   Mark Kasado
• Erik Garsia

•   Dani Olmo
•   Pedri
•   Frenkie De Jong
•   Gavi

Hujumchilar:

•   Robert Lewandowski
•   Fermin Lopez
•   Pau Victor
•   Ansu Fati
•   Lamine Yamal
•   Feran Torres
•   Raphina
• 🇪🇦 Pablo Torre

Ijaraga berilgan oʻyinchilar 2024/2025

•   Kamerun Aleks Song (Vest Hem, 2015-yil 30-iyungacha)
• 🇧🇷Brazilliya Vitor Roque (Real Betis, 2025 1-iyungacha)

Barcelona Rahbariyati va Murabbiylar shtabi

• Klub Prezidenti
•   Joan Laporta
• Klub Sport Direktori
•   Andoni Subisaretta
• Klub Bosh Murabbiyi
•   Hansi Flick
• Bosh Murabbiy Yordamchisi
•   Xuan Karlos Unzue
• Jismoniy tayyorgarliklar boʻyicha murabbiy
•   Rafel Pol
• Darvozabonlar murabbiyi
•   Xose Ramon de la Fuente
• Barcelona Futbol Maktabi Boshqaruvchisi
•   Xose Ramon Aleshanko

Barcelonaning barcha yutuqlari

Mamlakat miqyosida

•   La Liga 23 karra Chempion, (1929, 1944/45, 1947/48, 1948/49, 1951/52, 1952/53, 1958/59, 1959/60, 1973/74, 1984/85, 1990/91, 1991/92, 1992/93, 1993/94, 1997/98, 1998/99, 2004/05, 2005/06, 2008/09, 2009/10, 2010/11, 2012/13, 2014/15-yillar).
• La Liga 24 karra Vitse-Chempion, (1929/30, 1945/56, 1953/54, 1954/55, 1955/56, 1961/62, 1963/64, 1966/67, 1967/68, 1970/71, 1972/73, 1975/76, 1976/77, 1977/78, 1981/82, 1985/86, 1986/87, 1988/89, 1996/97, 1999/00, 2002/03, 2006/07, 2011/12, 2013/14-yillar).
•   Ispaniya Qirol Kubogi 27 karra sohibi(rekord), (1910, 1912, 1913, 1920, 1922, 1925, 1926, 1928, 1942. 1951, 1952, 1952/53, 1957, 1958/59, 1962/63, 1967/68, 1970/71, 1977/78, 1980/81, 1982/83, 1987/88, 1988/90, 1996/97, 1997/98, 2008/09, 2011/12, 2014-15-yillar).
• Ispaniya Qirol Kubogi Finalchi (11 marta), (1902, 1919, 1932, 1936, 1954, 1973/74, 1983/84, 1985/86, 1995/96, 2010/11, 2013/14-yillar).
•   Ispaniya Superkubogi 11 karra sohibi (rekord), (1983, 1991, 1992, 1994, 1996, 2005, 2006, 2009, 2010, 2011, 2013-yllar).
• Ispaniya Superkubogi Finalchi (8 marta), (1985, 1988, 1990, 1993, 1997, 1998, 1999, 2012-yillar).
•   Eva Duarte Kubogi 3 karra sohibi (rekord), (1948, 1952, 1953-yillar)
• Eva Duarte Kubogi Finalchi (2 marta), (1949, 1951-yillar). *   Ispaniya Liga Kubogi 2 karra sohibi (1982/83, 1985/86-yillar).
•   Kopa de Oro Arxentina sohibi (1945-yil).
•   Kopa Makayya sohibi (1901/02), Finalchi (1900/01)-yillar.
•  /  Joan Gamper Kubogi 37 karra sohibi.
•   Barcelona Kubogi sohibi (1902/03-yil).
•   Kataloniya Kubogi 8 karra sohibi (rekord), (1990/91, 1992/93, 1999/00, 2003/04, 2004/05, 2005/06, 2012/13, 2013/14-yillar). Finalchi (9 marta), (1995/96, 1996/97, 1997/98, 2000/01, 2001/02, 2005/06, 2007/08, 2009/1/, 2010/11-yillar).
•   Kataloniya Chempionati 21 karra Chempion, (1904/05, 1908/09, 1909/10, 1910/11, 1912/13, 1915/16, 1918/19, 1919/20, 1920/21, 1921/22, 1922/23, 1924/25, 1925/26, 1926/27, 1927/28, 1928/29, 1929/30, 1930/31, 1931/32, 1934/35, 1935/36, 1937/38-yillar). Kataloniya Chempionati 7 karra Vitse-Chempion, (1906/07, 1907/08, 1911/12, 1914/15, 1922/23, 1932/33, 1936/37-yillar).

Yevropa miqyosida

•   UEFA Chempionlar Ligasi (Chempionlar Kubogi) 5 karra sohibi (1992, 2006, 2009, 2011, 2015-yillar). 3 marta Vitse-Chempion (1961, 1986, 1994-yillar).
•   UEFA Kubok Egalari Kubogi 4 karra sohibi (rekord) (1979, 1982, 1989, 1997-yillar). 2-karra Vitse-Chempion (1969, 1991-yillar).
•   UEFA Superkubogi 4 karra sohibi (1992, 1997, 2009, 2011-yillar). 4 karra Vitse Chempion (1979, 1982, 1989, 2006-yillar).
•   Yarmarkalar Kubogi 3 karra sohibi (1957/58, 1959/60, 1965/66-yillar). Vitse-Chempion 1961/62-yili
•   1971-yili Yarmarkalar Kubogi Superfinali gʻolibi.

Jahon miqyosida

•   Klublar Oʻrtasida Jahon Chempionati 3 karra sohibi (2009, 2011, 2015-yillar). Vitse-Chempion 2006-yili.
•   1992-yili Qitʼalararo Kubok Vitse-Chempioni.
•   1957-yili Kichik Jahon Kubogi sohibi.
•  / / /  1949, 1952-yillari Lotin Kubogi sohibi.
•   2007-yili Frans Bekkenbauer Kubogi sohibi.
•   2012-yili Parij Kubogi sohibi. Lionel Messi JCH da Barcelona klubida 2 martta gʻolib boʻlgan(2006-2009) Maʼlumot(2022-y.)

Barcelonaning mashhur futbolchilari

Ushbu futbolchilar Barcelona safida toʻp surib, quyidagi sovrinlarni qoʻlga kiritishgan. Eng koʻp sovrinlarni Barcelona safida Lionel Messi qoʻlga kiritgan.

Oltin Toʻp sohiblari

•   Lionel Messi – 2009, 2010, 2011, 2012, 2014, 2019, 2021, 2023-yillarda.
•   Yoxan Kroyf – 1973, 1974-yillarda.
•   Xristo Stoichkov – 1994-yili.
•   Rivaldo – 1999-yili.
•   Ronaldinyo – 2005-yili.
•   Luis Miramontes – 1960-yili.

Oltin Butsa sohiblari

•   Lionel Messi – 2010, 2011, 2012, 2015-yillarda.
•  Luis Suarez -2015-yili.
•   Ronaldo – 1997-yili.

FIFA talqini boʻyicha yil futbolchilari

•   Lionel Messi – 2009-yili.
•   Romario – 1994-yili.
•   Ronaldo – 1996, 1997-yillarda.