Azərbaycanca (AZ) Azərbaycanca (AZ)Deutsch (DE) Deutsch (DE)English (US) English (US)Қазақша (KZ) Қазақша (KZ)Lietuva (LT) Lietuva (LT)සිංහල (LK) සිංහල (LK)Türkçe (TR) Türkçe (TR)O'zbekcha (UZ) O'zbekcha (UZ)中國人 (CN) 中國人 (CN)
Yordam
Bepul yuklab olish va ma’lumotlar platformasi

Tillar kodlari — dunyodagi tillarni standartlashtirilgan qisqa belgilash tizimi. Ular kompyuter dasturlash, internet, tarjima, lug‘at bazalari, xalqaro hujjatla

Tillar kodlari

Tillar kodlari — dunyodagi tillarni standartlashtirilgan qisqa belgilash tizimi. Ular kompyuter dasturlash, internet, tarjima, lug‘at bazalari, xalqaro hujjatlar va tilshunoslikda keng qo‘llanadi.

Eng ko‘p ishlatiladigan tizimlar:

1. ISO 639 standarti

ISO 639 — tillar kodlash bo‘yicha xalqaro standart. Bir nechta qismlardan iborat:

  • ISO 639-1 → 2 harfli kodlar (asosan keng tarqalgan tillar uchun).
  • ISO 639-2 → 3 harfli kodlar (barcha tillar uchun).
  • ISO 639-3 → barcha mavjud tillarni qamrab oluvchi 3 harfli kodlar (7 000 dan ortiq til).
  • ISO 639-5 → til oilalari va guruhlari kodlari.

ISO 639-1 (2 harfli) asosiy tillar

Til Kod Til Kod
Ingliz tili en Rus tili ru
O‘zbek tili uz Turk tili tr
Ispan tili es Arab tili ar
Fransuz tili fr Nemis tili de
Xitoy tili (mandarin) zh Yapon tili ja
Koreys tili ko Hind tili hi
Fors (forsi/dari) fa Urdu ur
Uyg‘ur tili ug Qirg‘iz tili ky
Qozoq tili kk Tojik tili tg
Turkman tili tk Qoraqalpoq tili kaa (ISO-639-2/3)
ISO 639-2 (3 harfli)

Ko‘p tillar 2 xil uch harfli kodga ega:

  • bibliografik kod (B)
  • terminologik kod (T)

Misol:

ISO 639-3

Bu tizimda kam tarqalgan va kichik xalqlar tillari ham o‘z kodiga ega. Masalan:

  • Chuvash tili — chv
  • Buryat tili — bua
  • Nahuatl (Meksika) — nah

2. Boshqa tizimlar

  • IETF language tags: “RFC 5646” standarti asosida tillar belgilanadi. Ko‘pincha til-hudud shaklida yoziladi.
    • Inglizcha (AQSh): en-US
    • Inglizcha (Britaniya): en-GB
    • O‘zbekcha (lotin): uz-Latn
    • O‘zbekcha (kiril): uz-Cyrl

HTML va dasturlashda qo‘llanilishi:

3. Amaliy qo‘llanishi

  • Internet va brauzerlar: veb-sahifalarning tilini aniqlash.
  • Tarjima tizimlari: Google Translate, ChatGPT, DeepL va boshqalar.
  • Lug‘at va korpuslar: barcha tillarni yagona kod asosida ro‘yxatga olish.
  • Dasturlash: locale sozlamalarida (masalan, uz_UZ, en_US, ru_RU).
  • Kutubxonalar: xalqaro ISBN, maqola va ilmiy manbalarda tillarni belgilash.

Manbalar:

  • ISO 639-1 kodlari ro‘yxati (Wikipedia)
  • ISO 639-2 tili kodlari
  • IETF Language Tags — RFC 5646

vikipediya, wiki, ensiklopediya, kitob, maqola, o‘qish, bepul yuklab olish, tillar kodlari haqida ma’lumot. tillar kodlari nima? tillar kodlari nimani anglatadi?

Yuqori