Xabi Alonso

Xabier Alonso Olano (talaffuzi: Xabyer Alonso Olano); 1981-yil 25-noyabrda, Basklar mamlakatining Tolosa shahrida tugʻilgan) – ispaniyalik professional futbol murabbiyi va sobiq futbolchi. U oʻz avlodining eng yaxshi yarim himoyachilaridan biri sifatida eʼtirof etilgan va maydonda toʻpni sheriklariga aniq uzatmalari bilan mashhur boʻlgan. Alonso hozirda dunyoning eng yaxshi yosh murabbiylaridan biri hisoblanadi. Alonso 2025-yilning 1-iyunida La Liga klubi „Real Madrid“ jamoasining bosh murabbiyiga aylanadi.

Xabi Alonso

Shaxsiy maʼlumot
Toʻliq ismi	Xabier Alonso Olano
Tavallud sanasi	25-noyabr 1981-yil (1981-11-25) (44 yosh)
Tavallud joyi	Tolosa, Ispaniya
Boʻyi	1.83m
Ampluasi	Yarim himoyachi
Laqabi	Senyor, Maestro
Yoshligida aʼzo boʻlgan klublar
1990—1999	Antiguoko
Professional faoliyati*
Yillar	Jamoa	Isht.	(Gol.)
1999—2000	Real Sociedad B	39	(2)
2000—2004	Real Sociedad	114	(9)
2000—2001	→  Eibar	14	(0)
2004—2009	Liverpool	143	(15)
2009—2014	Real Madrid	158	(4)
2014—2017	Bayern Munich	79	(5)
Total		547	(35)
Milliy terma jamoa
2000	Ispaniya U-18	1	(0)
2002—2003	Ispaniya U21	9	(0)
2001—2012	Basklar mamlakati	5	(0)
2003—2014	Ispaniya	114	(16)
Boshqargan klublari
2019—2022	Real Sociedad B
2022—2025	Bayer Leverkusen
2025—	Real Madrid
*Professional klublardagi gollari (ichki chempionat)

Alonso oʻz faoliyatini ona yurtidagi Gipuzkoa viloyatining asosiy jamoasi „Real Sociedad“ klubida boshlagan. „Eybar“ klubida qisqa muddat ijara asosida oʻynaganidan soʻng, u „Real Sosedad“ jamoasiga qaytgan va klub sardori etib tayinlangan. 2002-03-yilgi mavsumda La Ligada ikkinchi oʻrinni egalladi. 2004-yilda 10,5 million funt sterlingga „Liverpul“ga oʻtgan Alonso birinchi mavsumidayoq UEFA Chempionlar ligasida gʻoliblikni qoʻlga kiritgan va final oʻyinida gollardan biriga mualliflik qilgan. Keyinchalik u mersisaydliklar bilan birgalikda Angliya kubogi va Angliya Superkubogi turnirlarida ham gʻoliblikni qoʻlga kiritgan. Alonso 2009-yilda £30 million funt sterlingga „Real Madrid“ga oʻtgan. „Loc blankos“ jamoasi tarkibida La Liga, ikkita Ispan Qirol kubogi hamda yana bir Chempionlar ligasini qoʻlga kiritgan. 2014-yilda Germaniyaning „Bavariya“ klubiga qoʻshilgan Alonso uchta Bundesliga chempionligini, shu jumladan ikkinchi mavsumida ichki musoboqalardagi sovrinlarda dublga erishgan va 2017-yilda faoliyatini yakunlagan.

U 2003-yil aprelda Ispaniya terma jamoasi safida xalqaro maydonda debyut qilgan va Yevro-2008, 2010-yilgi Jahon chempionati hamda Yevro-2012 musobaqalarida gʻalaba qozondi. Shuningdek, u Ispaniya nomidan Yevro-2004 va 2006-yilgi Jahon chempionatida ham ishtirok etdi. 2012-yil 23-iyunda Alonso Yevro-2012 chorak finalida Fransiyaga qarshi oʻyinda Ispaniya terma jamoasi safidagi 100-uchrashuvini oʻtkazdi va gʻalabani taʼminlagan ikkala golni ham oʻzi urdi. Alonso 2014-yilgi Jahon chempionatidan soʻng terma jamoadagi faoliyati yakunlanganini maʼlum qilgan. U 114 ta oʻyin oʻtkazib, Ispaniya tarixida eng koʻp uchrashuvda ishtirok etgan sakkizinchi futbolchiga aylandi.

Alonso Real Sociedad B jamoasiga 2019-yilda bosh murabbiy etib tayinlanishidan avval Real Madridning 14 yoshgacha boʻlgan jamoasiga murabbiylik qilgan. Real Sociedad B’da u ikkinchi mavsumida jamoani Segunda Divisiónga olib chiqqan. 2022-yilda Alonso Bayer Leverkuzen jamoasining bosh murabbiyi etib tayinlangan va 2024-yilda misli koʻrilmagan yutuqqa erishdi: klubning tarixidagi ilk Bundesliga chempionligi hamda 1993-yildan beri birinchi DFB Pokal sovrini qoʻlga kiritib, magʻlubiyatsiz ichki turnirlarda oltin dubl sohibi boʻldi.

Futbolchilik faoliyati

Yoshlik yillari

Xabi Alonsoning oilasi professional futbolchilar oila sirasiya kiradi. Uning otasi Periko Alonso bir vaqtla „Real Sosedad“ jamoasida toʻp surgan va jamoa bilan ikki karra Ispaniya chempioni boʻlishga erishgan. Hamda „Barselona“ jamoasi safida ham toʻp surgan. Akasi Mikel Alonso esa „Charlton Atletik“ jamoasida yarim himoyachi sifatida faoliyat yuritadi. Yana bir akasi Yon esa futbol hakami.

Alonso „Real Sosedad“ futbol maktab tarbiyalanuvchisi hisoblanadi. U „Real Sosedad“ tarkibida 1999/2000 mavsumda oʻz debyutini oʻtkazgan. Uning birinchi marta maydonga chiqishi 1999-yil 1-dekabrda Ispaniya kubogi doirasida „Logrones“ jamoasiga qarshi boʻlgan.

Real Sosedad

2000/01 mavsumning yarmida Alonso „Eybar“ jamoasida ijara asosida oʻynadi, soʻng oʻz jamoasiga qaytib asosiy tarkibda oʻynash uchun kurashishni boshladi. 2002/03 mavsumdagi jamoaning kutilmagan muvaffaqiyati, yaʼni Ispaniya chempionatida ikkinchi oʻrinni egallashida Alonsoning hissasi katta boʻldi. Xabi Alonso oʻsha mavsumda 33 ta oʻyinda maydonga tushdi va bitta urishga muvaffaq boʻldi. U jamoaning muhim oʻyinchisiga aylandi va u ispaniya futbolida porlayotgan yangi yulduz degan taʼriflarga sazovor boʻldi.

Ispaniya termasida u birinchi marta 2003-yil 30-aprelda Ekvador terma jamoasi bilan oʻrtoqlik uchrashuvida maydonga tushdi.

Liverpul

2004-yilning avgustida Alonso angliyaning „Liverpul“ jamoasi safiga oʻtdi. U Angliya Premyer-ligasida 29-avgust kuni „Bolton Uonderers“ jamoasiga qarshi 0:1 „Liverpul“ning zarariga hal boʻlgan oʻyinda debyutini oʻtkazdi. Angliyadagi oʻzining birinchi golini 16-oktyabrda „Fulxem“ga qarshi oʻyinda jarima zarbasidan kiritdi. Oʻsha oʻyinda Liverpul 0:2 hisobida magʻlubiyatga uchrayotgandi, Alonso zahiradan maydonga tushganidan soʻng, natija 4:2 hisobida „Liverpul“ gʻalaba qozondi.
Toʻpni nazorat qilish va paslarni yaxshi berish isteʼdodi Alonsoning „Liverpul“ jamoasida asosiy tarkibda muqim oʻrnashishiga sabab boʻldi. Uning uzoq masofaga aniq toʻp uzatishlari va tomoshabop qattiq zarbalari „qizillar“ning muxlislarini eng sevimli oʻyinchisi boʻlishiga turtki boʻldi.

Real Madrid

2009-yilning yozida Madridning Real Madrid CF klubi mashhur futbolchilarning transferlarini faol oʻtkazishni boshladi; jamoaning maqsadlaridan biri Alonso boʻldi. „Liverpool“ murabbiyi Rafael Benites klub Xabini sotish niyatida emasligini bir necha bor xabar qilgan boʻlsa-da, „Real“ vakillari „qizillar“ ga bosim oʻtkazib, doimiy ravishda matbuot orqali oʻyinchiga juda muhtoj ekanliklarini aytishdi. Shu bilan birga, kremniylar „Liverpul“ futbolchisi uchun talab qilgan eng kam miqdorda (taxminan 35 million funt) pul toʻlashga rozi boʻlishdan bosh tortdilar. "Real „uni“ oʻrnini bosa olmaydigan oʻyinchi „uchun“haddan tashqari katta" deb atadi[30] va bitimdan butunlay voz kechish bilan tahdid qildi va bu Madrid klubi Krishtianu Ronaldu va Kaka uchun mos ravishda 93,5 va 63,5 million evro sarflaganiga qaramay.

Klublar oʻrtasidagi muzokaralar davom etgan ikki oylik yozdan soʻng, Alonso 30-iyul kuni rasmiy ravishda transferni soʻradi. 4-avgust kuni klublar oʻrtasida kompensatsiya summasi toʻgʻrisida kelishuvga erishildi va yana ikki kundan soʻng futbolchi „Real“ ga sotildi, taxminan transfer summasi 30 million funtni tashkil etdi. Alonsoning ketishining asosiy sababi uning Benites bilan keskin munosabatlari boʻlgan deb taxmin qilingan. Ammo oʻtish davridan keyingi birinchi intervyusida yarim himoyachi ularda mojaro yoʻqligini aytdi va u „Madrid loyihasi“ning bir qismi boʻlishni xohlaganini aytdi.

Birinchi mavsumda „Real“ uchun Xabi „22“raqami ostida ishtirok etdi. Xabining „Real“ dagi debyutsi „Deportivo“ga qarshi oʻyinda boʻlib oʻtdi. Xabi maydonda 90 daqiqa vaqt oʻtkazdi. Alonso „Real“ futbolkasidagi birinchi golini 87-daqiqada penalti bilan „Vilyarreal“ darvozasiga kiritdi. „Sevilya“ ga qarshi oʻyinda Xabi 10 daqiqada mehmonlar uchun avtogol bilan hisob ochdi. Keyingi golini Xabi „Sporting“darvozasiga kiritdi. „Atletiko“ ga qarshi oʻyinda Xabi 49-daqiqada gol urdi va 55-daqiqada gol pas berdi.

Oʻsha mavsumda Alonso „Real“ yarim himoya markazida asosiy oʻyinchiga aylandi. Alonso nafaqat chempionatda, balki Chempionlar Ligasida ham yaxshi oʻynadi. 2010/11-yilgi mavsumda Xabi Alonso jami 52 oʻyin oʻynadi va bitta gol urdi.

Habi „Real“ uchun chempionlik mavsumini yaxshi formada boshladi. U himoyada ham, hujumda ham barqaror oʻyinni namoyish etdi, jamoaning hujumlarini yaratuvchisi sifatida xizmat qildi.

2012/13-yilgi mavsum ispan uchun unchalik muvaffaqiyatli boʻlmadi. Jarohatlar tufayli u uzoq vaqt oʻyinlardan chetlashtirildi. Jamoa murabbiy José Mourinho bilan boʻlgan ziddiyatdan keyin ham vaziyat yomonlashdi. 2013-yil mart oyining oʻrtalarida Alonso 2013/14-yilgi mavsum yakunida tugaydigan „Real“ rahbariyati bilan kontraktni uzaytirmoqchi emasligi haqida xabarlar paydo boʻldi. Biroq, 2014-yil yanvar oyi boshida Xabi shartnomani 2016-yil iyungacha uzaytirdi.

Oʻyin uslubi

Murabbiylik va boshqaruv faoliyati

Shaxsiy hayoti

Murabbiylik statistikasi

Natijalar 2025-yil 25-mayga oid

Jamoa va ish davri boʻyicha boshqaruv faoliyati koʻrsatkichlari

Jamoa	Dan	Gacha	Natijalar								Ref
			G	W	D	L	GF	GA	GD	Win %
Real Sociedad B	2019-yil 1-iyun	2022-yil 28-may	98	40	23	35	140	120	+20	040,82
Bayer Leverkusen	2022-yil 5-oktyabr	2025-yil 25-may	140	88	33	19	308	150	+158	062,86
Real Madrid	2025-yil 25-may	Hozirgacha	0	0	0	0	0	0	+0	!—
Jami			238	129	55	54	448	270	+178	054,20

Yutuqlari

Futbolchi sifatida

Liverpul

• Angliya kubogi gʻolibi: 2005–06
• Angliya Superkubogi gʻolibi: 2006
• UEFA Chempionlar ligasi gʻolibi: 2004–05; finalist: 2006–07
• UEFA Superkubogi gʻolibi: 2005
• FIFA Klublar oʻrtasidagi jahon chempionati finalchisi: 2005

Real Madrid[190]

• La Liga chempioni: 2011–12
• Ispan qirol kubogi gʻolibi: 2010–11, 2013–14; finalchi: 2012–13
• Ispaniya Superkubogi gʻolibi: 2012
• UEFA Chempionlar ligasi gʻolibi: 2013–14

Bayern Myunxen[190]

• Bundesliga chempioni: 2014–15, 2015–16, 2016–17
• Germaniya kubogi gʻolibi: 2015–16
• Germaniya Superkubogi gʻolibi: 2016

Ispaniya[190]

• FIFA Jahon chempionati chempioni: 2010
• UEFA Yevropa chempionati chempioni: 2008, 2012

Shaxsiy yutuqlar

• Ispaniyaning yil futbolchisi: 2003
• BBC oyning eng chiroyli goli: 2004-yil noyabr
• FIFA FIFPro Jahon terma jamoasi: 2011, 2012; 2-tarkib: 2014; 3-tarkib: 2013; 4-tarkib: 2015; 5-tarkib: 2016
• La Liganing eng yaxshi yarim himoyachisi: 2011–12
• UEFA Yevropa chempionati ramziy terma jamoasi: 2012
• UEFA Chempionlar ligasi mavsumning ramziy tarkibi: 2013–14
• Bundesliga mavsumning ramziy jamoasi: 2014–15

Mukofotlar

• Qirollik sport xizmatlari ordeni oltin medali: 2011

Murabbiy sifatida

Bayer Leverkuzen

• Bundesliga: 2023–24
• Germaniya kubogi: 2023–24
• DFL-Superkubogi: 2024
• UEFA Yevropa Ligasi 2-oʻrinchisi: 2023-24

Shaxsiy yutuqlar

• Globe Soccer yilning eng yaxshi murabbiyi mukofoti: 2024
• VDV Bundesliga mavsumining eng yaxshi murabbiyi: 2023–24
• Germaniyada yilning eng yaxshi futbol murabbiyi unvoni: 2024

Yana qarang

• Xalqaro darajadagi 100 va undan ortiq oʻyinlardan maydonga tushgan erkak futbolchilar roʻyxati