Jimmy Carter

James Earl Carter Jr. (1924-yil 1-oktabr) – 1976—1980-yillarda Amerika Qoʻshma Shtatlarning 39-Prezidenti boʻlib faoliyat olib borgan amerikalik siyosatchi va gumanist. Carter Demokratlar partiya aʼzosi. U 1963-yildan 1967-yilgacha Jorjiya shtati senatori boʻlib faoliyat yuritgan va 1971-yildan 1975-yilgacha Jorjiyaning 76-gubernatori lavozimida ishlagan.

Jimmy Carter
Jimmy Carterning 1978-yildagi rasmiy portreti
Amerika Qo‘shma Shtatlarining 39-Prezidenti
Mansab davri 1976-yil 20-yanvar – 1980-yil 20-yanvar
Vitse-prezident	Walter Mondale
Oʻtmishdoshi	Gerald Ford
Vorisi	Ronald Reagan
Mansab davri 1963-yil 14-yanvar – 1967-yil 9-yanvar
Vorisi	Hugh Carter
Shaxsiy maʼlumotlari
Tavalludi	James Earl Carter Jr. 1-oktyabr 1924-yil (1924-10-01) (101 yosh) Plains, Jorjiya, AQSh
Siyosiy partiyasi	Demokratlar
Turmush oʻrtogʻi	Rosalynn Smith (turm. 1946)
Bolalari	4, jumladan Jack va Amy
Ota-onasi	James Earl Carter Sr. Bessie Gordy
Istiqomat joy(lar)i	Plains, Jorjiya
Taʼlim	Amerika Qo‘shma Shtatlari dengiz floti akademiyasi (BS)
Imzosi
Mukofotlari	American Campaign Medal World War II Victory Medal China Service Medal National Defense Service Medal

Carter Jorjiya shtatining Plains shahrida tugʻilib oʻsgan. 1946-yilda AQSh dengiz floti akademiyasini tamomlagan va AQSh dengiz flotining suv osti xizmatiga qoʻshilgan. Shundan soʻng u uyiga qaytib, u yerda oilasining yeryongʻoqchilik biznesini tikladi. Keyin u irqiy segregatsiyaga qarshi ekanligini koʻrsatdi, rivojlanib borayotgan fuqarolik huquqlari harakatini qoʻllab-quvvatladi va Demokratlar partiyaning faoliga aylandi. Carter 1963-yildan 1967-yilgacha Jorjiya shtati senatida, keyin esa 1971-yildan 1975-yilgacha Jorjiya gubernatori lavozimida ishlagan. Jorjiyadan tashqarida taniqli boʻlmagan nomzod sifatida Carter AQSh prezidentligiga Demokratlar partiyasidan nomzod qilib koʻrsatildi va 1976-yilgi AQSh prezidentlik saylovlarida amaldagi respublikachi prezident Gerald Fordni magʻlub etdi.

Yoshligi

 

Carterlarning oilaviy doʻkoni, Carter’s Boyhood Farmning bir qismi, Plains, Jorjiya

James Earl Carter 1924-yil 1-oktyabrda Jorjiya shtatining Plains shahrida, onasi roʻyxatdan oʻtgan hamshira boʻlib ishlagan Wise sanatoriyasida tugʻilgan. Shunday qilib, Carter shifoxonada tugʻilgan ilk Amerika prezidenti boʻldi. U Bessie Lillian Gordy va James Earl Carter Sr.ning toʻngʻich oʻgʻli edi. Carter ingliz muhojiri Thomas Carterning avlodi boʻlib, u 1635-yilda Virjiniya koloniyasida qoʻnim topgan. Carterlarning koʻp avlodlari Jorjiyada paxta dehqonlari sifatida yashagan. Plains Carter tugʻilgan paytda 600 kishidan iborat boʻlgan shahar edi. Uning otasi muvaffaqiyatli mahalliy tadbirkor boʻlib, u umumiy doʻkonni yuritgan va qishloq xoʻjaligiga investor boʻlgan. Carterning otasi ilgari Birinchi jahon urushi paytida AQSh armiyasining chorakmaster korpusida zaxiradagi ikkinchi leytenant boʻlib xizmat qilgan.

Taʼlim

Carter 1937-yildan 1941-yilgacha Plains oʻrta maktabida oʻqidi va oʻn birinchi sinfni tugatdi, chunki maktabda oʻn ikkinchi sinf yoʻq edi. Oʻsha vaqtga kelib, Archery va Plains Buyuk Depressiya tufayli qashshoqlashdi, ammo oila Yangi Deal dehqonchilik subsidiyalaridan foyda koʻrdi va Carterning otasi jamoa etakchisi lavozimini egalladi. Carterning oʻzi oʻqishni yaxshi koʻradigan tirishqoq talaba edi. Mashhur bir latifada aytilishicha, u doʻstlari bilan maktabni tashlab, shahar markaziga shoshilinch ravishda sayohat qilganidan keyin valediktorlikka topshirilgan. Carterning darsdan qochgani haqida mahalliy gazetada aytib oʻtilgan, garchi u aks holda valediktor boʻlishi aniq emas. Oʻsmirlik chogʻida Carter Plains High School basketbol jamoasida oʻynagan, shuningdek, „Amerikaning Kelajak Fermerlari“ ga qoʻshilgan va bu unga butun umri davomida yogʻochga ishlov berishga qiziqishni rivojlantirishga yordam bergan.

Carter uzoq vaqtdan beri Amerika Qoʻshma Shtatlari dengiz floti akademiyasida oʻqishni orzu qilgan edi. 1941-yilda u Jorjiya shtatining Amerikus yaqinidagi Jorjiya janubi-gʻarbiy kollejida muhandislik boʻyicha bakalavriat kurslarini boshladi. 1999-yil  keyingi yili u Atlantadagi Jorjiya Texnologiya Institutiga oʻtdi, u yerda fuqarolik huquqlari belgisi Bleyk Van Lir prezident edi. 1943-yilda u AQSh dengiz floti akademiyasiga qabul qilindi va 1946-yilda bakalavr darajasini oldi. 19 38-yil  u yaxshi talaba edi, lekin akademiyaning birinchi kurs talabalarini tajovuzkorona tahqirlash madaniyatidan farqli oʻlaroq, oʻzini tutashgan va sokin deb bilardi. 1962-yil  akademiyada Carter singlisi Rutning doʻsti Rozalin Smitni sevib qoldi. Ular 1946-yilda oʻqishni tamomlagandan soʻng koʻp oʻtmay turmush qurishdi. U dengiz floti Midshipmen uchun sprint futbolchi edi. U 1947-yilgi bitiruvchilar sinfida 821 nafar dengiz floti kursantlari orasida 60-o‘rinni egallagan holda fan bakalavri darajasini oldi va leytenant unvoniga tayinlandi.