Iyd al-Fitr

Ramazon hayiti (arabcha: عيد الفطر‎‎) islomdagi ikki asosiy bayramdan birinchisidir, ikkinchisi esa Qurbon hayitidir. islomiy taqvimning oʻninchi oyi boʻlgan Shavvol oyining birinchi kuniga toʻgʻri keladi. Ramazon hayiti butun dunyo boʻylab musulmonlar tomonidan Ramazon oyi tugaganini bildirgani uchun nishonlanadi. Bayram dunyoning turli tillarida va mamlakatlarida turli boshqa nomlar bilan ham tanilgan.

Ramazon hayiti
Yuqoridan soat strelkasi boʻyicha: Istanbulda hayit namozi; musulmon bolalar hayitlik olayotgani; afgʻonlarning hayit bayramlari; Maldiv orollarida bezaklar; tunda Indoneziyadagi parad; Jazoirdagi hayit dasturxoni
Boshqa nomlari	Roʻza hayiti, Ramazon hayiti yoki Iyd al-Fitr
Nishonlovchilar	Musulmonlar
Turi	Islomiy
Ahamiyati	Ramazonda roʻza tutish tugaganini nishonlash
Sana	1–3-Shavvol
2026-yildagi sanasi	20-mart – 22-mart
2027-yildagi sanasi	9-mart – 11-mart
Nishonlanishi	Fitr sadaqasi, hayit namozi, hayitlik berish, oila va ijtimoiy uchrashuvlar, bayramona taomlar, ramziy bezatish, xayriya
Bogʻliqligi	Ramazon, Qurbon hayiti

Ramazon hayitining oʻziga xos namozi boʻlib, u odatda ochiq maydonda yoki katta zalda ado etiladigan ikki rakaatdan iborat. U faqat jamoat boʻlib oʻqiladi va olti qoʻshimcha takbirni (quloqlar yoniga qoʻllarni koʻtarib, takbir aytish, „Allohu akbar“, yaʼni „Alloh buyukdir“ deyish) oʻz ichiga oladi. Sunniy islomning Hanafiya mazhabida birinchi rakaat boshida uchta takbir, ikkinchi rakaatda esa rukuʻdan oldin uchta takbir aytiladi. Boshqa sunniy mazhablar odatda 12 ta takbirni qoʻllaydi, ular yetti va besh kishilik guruhlarga boʻlingan. Shia islomida esa bu namoz birinchi rakaatda tilovat tugaganida, rukuʻdan oldin oltita, ikkinchi rakaatda esa beshta takbirni oʻz ichiga oladi. Mahalliy fiqh qarashlariga qarab, bu namoz farz (فرض, majburiy) yoki mustahab (qattiq tavsiya etilgan) hisoblanadi. Namozdan soʻng musulmonlar Ramazon hayitini turli usullar bilan nishonlaydilar, bunda taom markaziy oʻrin tutadi, shu tufayli bayram ayrim davlatlarda „Shirin hayit“ yoki „Shakar bayrami“ deb ham ataladi.