Aqchaxon-Qalʼa

Aqchaxon-Qal’a yoki Aqcha-xon qal’a, shuningdek, Qozoqli-Yatkan / Kazakli-Yatkan manzilgohi nomi bilan atalgan, qadimgi Xorazmiya, hozirgi Oʻzbekiston, Qoraqalpogʻiston hududida miloddan avvalgi IV-III asrlarda qurilgan qadimiy qal’a va eramizning II asrida talon-taroj qilingunga qadar xalq u yerda istiqomat qilib kelgan.U hozirda Oʻzbekistondagi „Ellikqalʼa vohasi“ tarkibiga kiradi. Tahminlarga koʻra, shimoli-sharqdagi 14 km uzoqlikda joylashgan yangi poytaxt TuproqQal’a qurilgandan soʻng Aqchaxon-Qal’ani aholi tark etadi.

Aqchaxon-Qalʼa

qoraqalpoqcha: Aqshaxanqala
Aqchaxon-qalʼadan olingan devoriy surat
Gʻarbiy va Markaziy Osiyo hududida ko‘rsatilgan Gʻarbiy va Markaziy Osiyo xaritasida koʻrinishi Aqchaxon-Qalʼa (Uzbekistan) Uzbekistan xaritasida koʻrinishi
Muqobil nomlar	Qazaqli yatqan
Manzilgoh	Qoraqalpogʻiston, Oʻzbekiston
Koordinatalar	41°49′41.17″N 60°43′8.67″E / 41.8281028°N 60.7190750°E / 41.8281028; 60.7190750
Turi	Manzilgoh
Tarix
Davrlar	Parfiya, Sosoniylar
Makon qaydlari
Vaziyat	Vayron boʻlgan

Qazishmalar

Aqcha-xon qal’asida koʻplab qazish ishlari olib borilgan va hozirgacha davom etyapti. Marosim majmuasi boʻlgan Gipostil zali topildi. Miloddan avvalgi I asrdan milodiy II asrgacha boʻlgan davrga oid koʻplab bezaklar topilgan: koʻp sonli freskalar, loydan pishirilmagan modellashtirilgan, pishirilmay loydan yasalgan haykallar, shu jumladan ellinistik uslubdagi Ketos parchalari va zardushtiylar olovli gulxanining ulkan rasmlari bilan va Avesta xudolari va ularda Parfiya badiiy taʼsiri ham tasvirlangan.

•  
  Qozoqli-yatqanning yuqori qoʻrasining burchagi
•  
  Qozoqli-yatqan
•  
  Qozoqli-yatqandagi ustun asosi
•  
  Qozoqli-yatqandagi loy gʻishtli pol

Rasmlar

•  
  Akchaxon-Qal’a devori
•  
  Akchaxon-Qal’a devori
•  
  Akchaxon-Qal’a devori
•  
  Aqchaxon-Qal’a qal’asining boshqa asosiy qal’alarga nisbatan Xorazm vohasida joylashishi.